Türk Vatandaşları İçin HSM ve Ücretli Çalışmada Önemli İstisna
Hollanda’da Highly Skilled Migrant (HSM / kennismigrant) başvurularında kural olarak işverenin IND tarafından tanınmış sponsor olması beklenir.
Ancak Türk vatandaşları için, Hollanda mevzuatında ve IND uygulamasında yer alan özel bir istisna nedeniyle, belirli çalışma türlerinde başvuru tanınmış sponsor olmadan da yapılabilir.
Bu yazıda; tanınmış sponsor kavramı, Türk vatandaşları için istisnanın anlamı, sponsor olmayan işverenin dikkat etmesi gereken kritik noktalar ve bu yolun sağladığı avantajlar özetlenmektedir.
1. Tanınmış Sponsor Nedir ve Neden Aranır?
Tanınmış sponsor (recognised sponsor), IND sisteminde belirli oturum başvurularını hızlandırılmış ve daha öngörülebilir şekilde yürütebilen işveren statüsüdür. Bu statüyle birlikte işverene bazı yükümlülükler yüklenmiş olur (bilgi verme, kayıt tutma, özen yükümlülüğü gibi).
HSM başvurularında genel kural, başvurunun işveren tarafından ve tanınmış sponsor olarak yapılmasıdır.
2. Türk Vatandaşları İçin İstisna: Ankara Anlaşması
IHollanda’da çalışma izni başvurularında genel kural şudur:
HSM (kennismigrant) ve benzeri çalışma başvuruları yalnızca IND tarafından tanınmış sponsor (recognised sponsor) olan işverenler aracılığıyla yapılır. Bu sistemde, başvuruyu fiilen işveren yapar ve sponsor olma hakkı yalnızca IND’nin tanınmış sponsor listesinde yer alan şirketlere tanınır.
Türk vatandaşları açısından bu kural her dosyada aynı şekilde uygulanmaz. Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Ankara Anlaşması ve bu anlaşmadan kaynaklanan uygulama nedeniyle, Türk vatandaşları için tanınmış sponsor şartı mutlak bir ön koşul olarak aranmaz. Bu durum, hem
- ilk çalışma izni başvurularında
- yeni bir işverenle yapılacak başvurularda
gündeme gelebilir.
Burada pratikte önemli olan nokta şudur:
Tanınmış sponsor şartının aranmaması, şirketin IND’nin tanınmış sponsor listesinde yer alma zorunluluğunun olmaması anlamına gelir. Ancak bu, şirketin “hiç sponsor olmadığı” anlamına gelmez. Şirket yine çalışanın işvereni olarak dosyada yer alır, çalışma ilişkisinin gerçekliğini ve şartlarını ortaya koyar ve fiilen çalışana sponsor olur.
Bu istisna, otomatik ve kendiliğinden uygulanan bir hak değildir. IND, tanınmış sponsor olmayan bir şirketle yapılan başvurularda dosyayı daha ayrıntılı incelemektedir. Bu nedenle başvurunun, hem işverenin rolünü hem de çalışanın statüsünü net şekilde ortaya koyacak biçimde hazırlanması gerekir.
3. İşverenin Dikkat Etmesi Gerekenler
Aşağıdaki başlıklar, yüksek nitelikli göçmene sponsor olacak işverenle yürütülen dosyalarda kritik önemdedir.
3.1. Maaş Şartları
HSM başvurularında maaş kriteri başvurunun yapıldığı tarihte geçerli olan güncel eşik üzerinden değerlendirilir. (Uygulamada eski maaş/önceki eşikler esas alınmaz.) IND, 2026 yılı için HSM maaş eşiklerini resmî olarak duyurmuştur.
Dolayısı ile maaş kriteri, bu prosedüre Türk vatandaşları için hala bir kriter olarak kalmaya devam etmektedir. IND açısından burada kritik olan husus, ücretin:
- Başvurunun yapıldığı tarihte geçerli olan eşikleri karşılaması,
- Sözleşmede net ve şeffaf biçimde yer alması,
- Fiilen ödenebilir ve sürdürülebilir olmasıdır.
3.2. IND Bildirim ve Bilgi Verme Yükümlülükleri
Tanınmış sponsor olmayan işveren de tanınmış sponsor olan işveren ile aynı yükümlülüklere sahiptir. İşveren/sponsor sisteminde, iş ve çalışma durumunda meydana gelecek değişikliklerin IND’ye 4 hafta içinde bildirilmesi gerekir.
Çalışma izninin dayandığı koşullarda meydana gelen değişiklikler, IND’nin dosyayı değerlendirme biçimini doğrudan etkilemektedir. Özellikle aşağıdaki durumlar hukuken önemlidir:
- İş sözleşmesinin sona ermesi veya değiştirilmesi,
- Çalışma saatlerinin veya ücretin esaslı biçimde değişmesi,
- Çalışmanın fiilen durması.
4. Tanınmış Sponsor Zorunluluğunun Olmamasının Avantajları
Tanınmış sponsor şartının aranmaması, doğru dosyalarda önemli pratik avantajlar sağlar:
- İş piyasasında daha geniş bir seçenek havuzu oluşur; yalnızca tanınmış sponsor şirketlerle sınırlı kalınmaz.
- Daha hızlı ve daha kolay iş bulma ihtimali artar (özellikle işten çıkarılma sonrası).
- Diğer milliyetlerden birçok başvurucu bu yola başvuramadığı için, bazı pozisyonlarda rekabet daha düşük olacaktır.
- İşten çıkarılma sonrası HSM’de gündeme gelen “3 ay içinde yeni çözüm bulma” baskısında, geniş işveren havuzu pratikte avantaj sağlar.
5. Türkiye Hollanda Hukuk Ofisi Olarak Biz Neler Yapıyoruz?
Türkiye Hollanda Hukuk Ofisi olarak;
- Sponsor olmayan işverenle başvurunun mümkün olup olmadığını dosya bazında analiz ediyoruz,
- İşveren ve çalışan açısından gerekli belgeleri ve riskleri belirleyerek başvurunun doğru kurgulanmasını sağlıyoruz,
- Maaş kriteri, sözleşme yapısı ve bildirim yükümlülükleri gibi başlıklarda uygun stratejiyi oluşturuyoruz.
Danışmanlık hizmetlerimiz, Türkiye’de barolara kayıtlı ve Hollanda ile Türkiye’de faaliyet gösteren Türk avukatlar aracılığıyla sunulmaktadır. İletişim sekmesinde yer alan numaralardan WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
Türkiye Hollanda Hukuki Ofisi
Av. Burçak Gençeroğlu Sayar
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1) Hollanda’da tanınmış sponsor (recognised sponsor) nedir?
Tanınmış sponsor, IND tarafından onaylanmış ve belirli çalışma oturumlarını kendi adına başlatma yetkisine sahip işverendir. HSM başvurularında normalde yalnızca bu statüdeki işverenler başvuru yapabilir.
2) İşverenin tanınmış sponsor listesinde kayıtlı olması zorunlu mudur?
Genel kural olarak evet. Ancak Türk vatandaşları için Ankara Anlaşması kapsamında bir istisna bulunmaktadır. Bu istisna sayesinde, belirli durumlarda tanınmış sponsor listesinde yer almayan işverenlerle de başvuru yapılabilir.
3) Tanınmış sponsor olmayan işveren hangi konulara dikkat etmelidir?
Sponsor olmayan işveren de HSM maaş eşiğine uymak, sözleşmeyi şeffaf şekilde düzenlemek ve çalışma koşullarındaki önemli değişiklikleri IND’ye bildirmekle yükümlüdür. Bu dosyalar IND tarafından daha ayrıntılı incelenir.
4) Türk vatandaşları için tanınmış sponsor zorunluluğunun olmaması ne gibi avantajlar sağlar?
Bu istisna, iş piyasasında daha geniş bir işveren havuzuna erişim sağlar ve işten çıkarılma sonrası yeni iş bulmayı kolaylaştırabilir. Diğer ülke vatandaşlarının başvuramadığı pozisyonlarda rekabet daha düşük olabilir.
Geri bildirim: Yüksek Nitelikli Göçmenler (HSM) için 3 Yıl Kuralı - Hollanda Hukuk